با عنوان : تریتیکاله

در ادامه مطلب می توانید تکه هایی از ابتدای این پایان نامه را بخوانید

و در صورت نیاز به متن کامل آن می توانید از لینک پرداخت و دانلود آنی برای خرید این پایان نامه اقدام نمائید.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

دانشگاه آزاد اسلامی واحد دامغان

پایان نامه کارشناسی ارشد رشته کشاورزی

با موضوع

تریتیکاله

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه : (ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

        به منظوره مطالعه اثرات تاریخ کاشت وسطوح مختلف کود نیتروژن برعملکرد وشاخص های فیزیولوژیکی رشد ونمو تریتیکاله به صورت طرح بلوک های کاملا تصادفی در3 تکرار ، درمزرعه مرکزتحقیقات کشاورزی شاهرود درسال 1390 اجرا گردید. فاکتورهای اصلی شامل سه تاریخ کاشت (15/8، 30/8و 9/15) درپلاتهای اصلی وسه سطح كود نیتروژن(اوره) (70،140و210 کیلوگرم) درپلاتهای فرعی به اجرا گذاشته گردید. نتایج تجزیه شاخص های رشد تریتیکاله نشان داد سرعت رشد محصول (CGR) ، سرعت رشد نسبی ( RGR) ، سرعت حذب خالص (NAR)، شاخص سطح برگ(LAI)، درصد پروتین ،وزن هزار دانه وتعداد خوشه تحت تاثیرتاریخ کاشت وسطوح مختلف کود نیتروژن قرارمی گیرد. به این شکل که سطوح مختلف کود نیتروژن بیشترین تاثیررا بر وزن هزاردانه ودرصدپروتئین وهمچنین تعداد خوشه دربوته را دارد. طبق نتایج حاصل ازمقایسه میانگین ها بیشترین وزن هزاردانه بامیانگین ( gr11/52) ، درصدپروتئین (9/15) ،تعداد خوشه (5/8) درسطوح كود نيتروژن kg/h 210 بدست آمد. کمترین وزن هزاردانه ودرصد پروتین وتعداد خوشه درتیمارشاهد نظاره گردید. بهترین تاریخ کاشت جهت مطالعه صفات مورد اندازه گیری درتاریخ کاشت 30/8/90 بدست آمد.

واژه های کلیدی : تریتیکاله،تاریخ کشت، کودنیتروژن، درصدپروتین،تعداد دانه درخوشه

 1-1-1 مقدمه

همزمان باآغاز هزاره سوم میلادی وباتوجه به جمعیت شش میلیاردی دنیا ورشدروز افزون آن بخصوص درکشورهای درحال توسعه، تامین نیازهای غذائی مردم ازمهمترین معضلات ومسائل فرا روی بشر می باشد. لذا اهتمام به افزایش کمی وکیفی تولید محصولات زراعی درهمه کشورها ضروری به نظر می رسد.

از اینرو اکثرکشورهای دنیا قسمت قابل توجهی از بودجه سالیانه خودرابه بخش کشاورزی وتحقیقات مربوطه اختصاص می دهند که دراین زمینه تاحدودی به موفقیتهای شایان توجهی نیزدست پیدا کرده اند.

درکشورما نیزدربرنامه پنجساله دوم وسوم توسعه اولویت به بخش کشاورزی داده شده می باشد اما به نظر

می رسد که تاکنون سیاستهای بخش کشاورزی درارتباط با افزایش تولید محصولات زراعی با موفقیت چندانی همراه نبوده می باشد.

درمیان گیاهان زراعی، غلات از اهمیت ویژه ای برخوردارند وبیشترین تولید وسطح زیرکشت رادرمقایسه باسایرگیاهان زراعی دردنیا دارا هستند.

عوامل مختلفی همچون ؛ سازگاری به شرایط آب وهوائی متفاوت، سهولت حمل ونقل، نگهداری آسان وعملکرد نسبتاً مطلوب، غلات را بعنوان یک منبع غذائی عمده برای بشر تبدیل نموده می باشد.

از طرفی تولید بعضی از غلات جهت تعلیف وتغذیه دام ها انجام می شود، پس کشت غلات جهت تامین خوراک دام نیزاز اهمیت بسزائی برخورداراست.

متاسفانه درایران تولید ومدیریت گیاهان علوفه ای درمقایسه باسایرگیاهان زراعی چندان مورد توجه نبوده می باشد ونیز بعلت عدم در نظر داشتن افزایش کمی وکیفی گیاهان علوفه ای، همواره باکمبود مواد پروتئینی روبرو بوده می باشد.

پس اهتمام به کشت محصولات علوفه ای با در نظر داشتن نیاز کشوربه فرآورده های دامی ولبنی ضروری به نظرمی رسد.دربین غلات، جویکی از مهمترین گیاهانی می باشد که به این مقصود درایران کشت می گردد.

میانگین عملکرد جوآبی درسال زراعی 77 – 76 برابر با 2990 کیلوگرم در هکتار بوده، درهمین سال متوسط عملکرد گندم آبی برابر با 3423 کیلوگرم درهکتاربوده می باشد.

با در نظر داشتن میانگین عملکرد جودر کشور،ضمن اهتمام به کشت این گیاه وتلاش درجهت افزایش عملکرد آن بایستی به دنبال گیاهانی بود که علاوه بربالا بودن میزان تولید،دارای کیفیت مطلوبی نیزباشند.یکی ازغلاتی که امروزه دردنیا کشت می گردد وازاین نظربا جوقابل رقابت می باشد تریتیکاله می باشد.

تریتیکاله اولین غله ساخته دست بشرمی باشد که از30سال گذشته دردنیا تولید تجاری آن آغاز شده می باشد.

این گیاه محصولی موفق از تلاقی گندم وچاوداربوده که از طرفی واجد خصوصیات مطلوب چاودار مانند رشد سریع وقابلیت تولید دراراضی فقیروکم بازده واز طرف دیگردارای خصوصیات برترکیفی وزراعی گندم می باشد.

کاشت تریتیکاله درمناطق مختلف دنیا طی سه دهه اخیربیانگر تطابق وسازگاری آن در محدوده وسیعی از شرایط اقلیمی متفاوت می باشد.

درآغاز هدف ازتولیدتریتیکاله جهت تغذیه بشر بوده اما بعلت پائین بودن کیفیت نانوائی آرد آن درمقایسه باگندم ، هم اکنون بعنوان یک گیاه علوفه ای کشت می گردد.

اعتقاد براین می باشد که درآینده نه چندان دورتریتیکاله می تواند بعنوان یک گیاه علوفه ای موفق معرفی گردد..

نتایج مطالعه های انجام یافته درایران نشانگر این واقعیت می باشد که عملکرد ماده خشک ودانه تریتیکاله حدود دوبرابر جو می باشد.

درایران طی سه دهه گذشته نتایج مطالعه های بعمل آمده در مراکز تحقیقات کشاورزی به روی بذور دریافتی از خزانه های بین المللی تریتیکاله منجربه شناسائی چندرقم که باشرایط آب وهوائی کشور سازگارند گردیده، اما متاسفانه علیرغم شروع تحقیقات درایران همزمان باسایر نقاط دنیا هنوز درسطح کشور به تولید تجاری آن اقدام نشده می باشد.

البته اخیراً گزارشهائی آن در بعضی از نقاط کشور بدست آمده که امید می باشد با معرفی بیشتر این گیاه زراعی دربین محققین، دانشجویان وکشاورزان زمینه توسعه کشت وتولید تجاری آن فراهم گردد.

زراعت تریتیکاله ( تریتیکوسکاله ) در بسیاری از کشورهای جهان در سطح محدودی متداول می باشد وبه عنوان یک گیاه غله ای وعلوفه ای مورد بهره برداری قرار می گیرد (45). حداکثر سطح کشت جهانی این گیاه درحال حاضر نزدیک به ده درصد سطح گندم دوروم می باشد. که تریتیکاله اصولادرکشورهای تولیدکننده مهم غلات تولید می گردد.

مطالعه امکان زراعت تریتیکاله در ایران تاریخچه 30- 20 ساله ای دارد ودرحال حاضر دوران آزمایشی خود راطی می کند نتایج آزمایشهای مقایسه عملکرد نشان می دهد که عملکرد واریته های اصلاح شده گندم درایران حتی از واریته های اصلاح شده تریتیکاله مانند آرمادیلو نیز بیشتر می باشد(106). پس چنین استنباط می گردد که این گیاه جدید با واریته های موجود شاید نتواند درآینده نزدیک سطح کشت قابل توجهی رادرایران داشته باشد.

ازآنجا که سطح کشت چاودار درجهان درحال حاضر روبه کاهش می باشد انتظار می رود که تریتیکاله با داشتن دامنه سازگاری وسیعترازهریک از والدین خود ( گندم وچاودار) بتواند سطح قابل توجهی را اشغال نماید ودرخاکهای حاشیه ای وغیر حاصلخیز محصولی با پروتین بیشتر تولید کند. بعضی از کارشناسان عقیده دارند که با گسترش سطح کشت جهانی تریتیکاله درآن دسته از اراضی که تولید گندم وجو درآنها غیر اقتصادی باشد کل سطح زیر کشت تریتیکاله از 8 تا 10میلیون هکتار که هم اکنون زیر کشت گندم دوروم می باشد تجاوز کند(96)

  1-2-1 تاریخچه پیدایش واصلاح تریتیکاله :

 تریتیکاله غله جدیدی می باشد که بوسیله بشر ودرنتیجه تلاقی ژنومهای گندم ( جنس Triticum ) وچاودار (جنس Secale) به وجودآمده می باشد .

نام تریتیکاله نیز از ترکیب نام علمی گونه های به وجودآورنده آن گرفته شده می باشد وپیدایش آن به بیش ازیک قرن قبل باز می گردد.

درسال 1875 شخصی به نام ویلسون گزارشی در ارتباط با هیبرید گندم _ چاودار ارائه داداین گیاه به طورطبیعی غیرباروربود.

نخستین تریتیکاله بارور توسط ریمپائو درسال 1888 به وجودآمد.

مطالعات اساسی درزمینه تریتیکاله را مونتزینگ به سال 1935 درسوئد آغاز نمود.

درسال 1937 باکشف وکاربرد ماده کلشی سین توسط آیگستی تحول فوق العاده ای در باروری هیبرید های عقیم گیاهان زراعی به وجودآمد، درنتیجه وقتیکه گیاهان حاصل از تلاقی والدین ( نسل F1) تحت تیمارکلشی سین قرار گرفتند، کروموزومها مضاعف گردیدند وبواسطه این پیشرفت تریتیکاله بارور تولید گردید.

اگردرتلاقی بین گندم وچاودار از گندم تتراپلوئید ( T.durum) بهره گیری گردد، ترتیکاله حاصل هگزاپلوئید خواهد بود واگرگندم هگزاپلوئید (T.aestivum) مورد بهره گیری قرار گیرد، تریتیکاله حاصل اوکتاپلوئید خواهد بود.

تااواخر سالهای دهه 1930 پروژه های تحقیقاتی اروپایی پیرامون ارزیابی تریتیکاله اوکتاپلوئید اولیه دور

می زد که البته عملکرد پائین این نوع گیاهان غالباً بخاطر ناباروری دگسترده امیدوار کننده نبود.

ریلی وچاپمن عقیده داشتند که پدیده عقیمی ونیمه عقیمی درتریتیکاله اوکتاپلوئید بعلت ناسازگاریهای عمومی بین ژنوتیپ گندم که گیاهی خود باروری و ژنوتیپ چاودار که گیاهی می باشد دگربارور بوجودمی آید (65، 8،9) .

دراوائل دهه 1950 عده ای ازمحققین دراروپا وامریکای شمالی بوسیله تلاقی گندمهای تتراپلوئید وچاودار شروع به تکثیر تریتیکاله های هگزاپلوئید نمودند که درنتیجه این تلاقی ها تریتیکاله های هگزاپلوئید اولیه بدست آمد.

تحقیقات که ازآن زمان تاکنون صورت گرفته نشان داده که تولید هگزاپاوئید ها نسبت به اوکتاپلوئیدها موفقیت آمیزتر بوده واز باروری مطلوب برخوردار می باشند.

به همین دلیل امروزه اکثر برنامه های اصلاح نباتات تریتیکاله درتمام جهان صرف اصلاح انواع هگزاپلوئید می گردد.

اولین برنامه های تحقیقاتی گسترده بهبود تریتیکاله از دانشگاه مانیتوبا درکشور کانادا به سال 1945 آغاز گردید.

نتایج تحقیقات دردانشگاه مانیتو با منجر به شناسائی دورقم به نام های رزنرو ولش گردید.

امروزه گسترده ترین برنامه های بین الملللی مربوطه به تریتیکاله که از سال 1965 آغاز شده در مرکز تحقیقات سی میت در جریان می باشد.

از نخستین موفقیت های محققان سمیت جدا کردن لاینهای غیر حساس به طول روز می باشد، مشتقات این نمونه های جدا شده موسوم به آرمادیلو بسیار بارورند.

تا اواخر دهه 1960عدم باروری یک دلیل عمده درعملکرد پائین تریتیکاله بود به این ترتیب که فقط بعضی ازگلچه ها درسنبله باروری می شدند.

درسال 1968 یک لاین یه گونه اتفاقی پیدا گردید که درجه بالایی از باروری گلها مهمترین خصوصیات آن بود، این لاین آرمادیلو نامیده گردید که ازآن به گونه گسترده ای دربرنامه های اصلاحی بهره گیری می گردد.کلیه ارقام هگزاپلوئید پیشرفته کنونی از تلاقی آرمادیلو یا مشتقات آن هستند .

باروری مطلوب گلچه ها، همچنین سنبله های طویل و ساقه های قوی باعث افزایش عملکرد تریتیکاله هگزاپلوئید نسبت به بهترین ارقام گندم نان و دوروم شده می باشد (110،37،9).

 1-3-1 طبقه بندی

تریتیکاله شامل انواع اوکتاپلوئید، هگزاپلوئید وتتراپلوئید اولیه وثانویه می باشد. به دلیل اینکه کروموزومهای تریتیکاله ازتلاقی دوگیاه متفاوت به موجود می آید، ممکن می باشد نوعی ناسازگاری ژنتیکی بین آنها وجودداشته باشد، با این تفاصیل ثبات میوزی درهگزاپلوئید ها بیشتر از اوکتاپلوئیدها می باشد.

به همین دلیل تریتیکاله های اولیه با مشکلاتی همچون ؛ حساسیت به طول روز، دیررسی ، جوانه زنی قبل ازبرداشت،زیادبودن موارد عقیمی، خوابیدگی وچروکیدگی دانه همراه بودند(جدول 1).

لازم به ذکراست که تلاقی بین گندم دیپلوئید وچاوداربه آسانی میسرنبوده وبنابراین تاکنون عملاً تریتیکاله تتراپلوئید ( AARR ) تولید نشده می باشد (37،19).

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

تعداد صفحه :80

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان

***

—-

پشتیبانی سایت :        ———-        serderehi@gmail.com